Amaç: Rakibin şahını kaçışı olmayacak şekilde tehdit altına al: şah mat.
Satranç, akıl oyunlarının kralı: tamamen yeteneğe dayanır, şans yoktur. Her taş kendine özgü bir biçimde hareket eder; amacın rakibin şahını köşeye sıkıştırıp kurtuluşu olmayan bir tehdide sokmaktır. Bu rehber yeni başlayanlar için temel hareketleri ve şah mat fikrini sade biçimde anlatır.
Nasıl oynanır?
Taşları tanı
Piyon düz ilerler, çapraz yer. Kale düz; fil çapraz; vezir hem düz hem çapraz her yöne gider. At “L” çizer ve taşların üzerinden atlar. Şah her yöne bir kare.
Kurulum
En arka sıraya kaleler köşelere, atlar yanlarına, filler onların yanına dizilir. Ortaya vezir ve şah; vezir kendi renginde durur. Önlerine sekiz piyon sıralanır.
Sırayla oyna
Beyaz başlar, sonra sırayla birer hamle yapılır. Her hamlede bir taş kurallarına uygun ilerletilir; rakibin taşının bulunduğu kareye gidersen onu alırsın.
Şah çek
Rakibin şahını bir taşınla doğrudan tehdit edersen “şah” olur. Rakip bu tehdidi kaldırmak zorundadır: şahı kaçırır, araya taş koyar ya da tehdit eden taşı alır.
Şah mat
Şah tehdit altındayken rakibin bu tehdidi savuşturacak hiçbir yasal hamlesi kalmazsa “şah mat” olur ve oyunu kazanırsın.
Adım adım örnek
Her taş farklı hareket eder: vezir her yöne, kale düz, at “L” çizer, şah her yöne tek kare.
Kurallar
Taşların hareketi
- Piyon: ileri bir kare (ilk hamlede iki), çapraz yer.
- Kale düz, fil çapraz, vezir her yöne uzun mesafe.
- At “L” biçiminde gider ve diğer taşları atlayabilir.
- Şah her yöne yalnızca bir kare hareket eder.
Oyun sonu
- Şah mat: tehdit altındaki şahın kaçışı yoksa oyun biter.
- Pat: oynayacak yasal hamle yoksa ama şah tehdit altında değilse, oyun berabere.
- Taraflar anlaşarak da beraberlik kararı verebilir.
İpuçları
- Açılışta merkezi tut ve atlarını-fillerini erkenden geliştir.
- Şahını rok yaparak köşeye al; güvenli bir şah, kazanmanın yarısıdır.
- Her hamleden önce sor: rakip bana ne yapabilir? Tehditleri önce gör.